Raccolta
Proverbi Italiani - Pagina Molise

Aggiornamento del
01/10/2004
|
In questa pagina, tra l'altro, ci sono proverbi, segnalati da MOLISEWEB. Grazie per la segnalazione del sig. Massimiliano Orlando, presidente della Publisystem, curatrice del sito citato. |
|
dal libro "Pane proverbiale - Proverbi molisani sul pane" di Enzo Nocera |
||
|
PROVERBIO |
TRADUZIONE |
PROVENIENZA |
|
A la casa
de ri pile rusce, nen ce magnà e nun ce vève si ni cunusce. |
Alla casa di chi ha i capelli
rossi, non mangiare e non bere se non li conosci. |
Venafro |
|
A San
Geséppe la merènda ze remètte, a san Dunate la merènda se retoglie. |
A San Giuseppe la merenda si
rimette, si ridà ai lavoratori, a San Donato si ritoglie. |
Almanacco |
|
Carajèsama
secca secca, magna pane e ficura secche. |
Quaresima secca secca, mangia
pane e fichi secchi. |
Venafro |
|
Chi la
sera z'arreponne la crosta, la matina ze la rosceca. |
Chi la sera conserva la
crosta, la mattina se la rosicchia. |
San Pietro Avellana |
|
Chi
spèra a re Luòtte, sta sembe a pancuotte. |
Chi spera nel lotto, sta
sempre a panecotto. |
San Pietro Avellana |
|
Chi
tenètte cuoche compatte, chi tenètte pane murètte. |
Chi ebbe fuoco visse, chi
ebbe pane morì. |
Frosolone |
|
Chi te'
pane nen te' diente, chi te' diente nen te' pane. |
Chi ha pane non ha denti, chi
ha denti non ha pane. |
Pietrabbondante |
|
Chi te' le
viscuotte nin te' gli diénte, chi t' gli dienténte nun te' glie viscuotte. |
Chi ha i biscotti non ha i
denti - per mangiarli - chi ha i denti non ha i biscotti. |
Scapoli |
|
Chi ze
vo' magnà le pane de marze, ha da ten' gli stommeche de cane |
Chi vuol mangiare il pane di
marzo deve avere lo stomaco di cane |
Pozzilli |
|
Cumme
facevane l'antiche, ze magnevene prima la crosta e po' a mellica. |
Come facevano gli avi,
mangiavano prima la crosta e poi la mollica. |
Almanacco |
|
Ddije manna
ri mescuotte a chi nen te' diente. |
Dio manda i biscotti a chi
non ha i denti. |
Molise |
|
Dent'a
la maarca ce mitte lu pane se a Uttobre semiénte lu rane. |
Dentro alla madia ci metti il
pane se a Ottobre semini il grano. |
Molise |
|
Fa' le
panecuotte che la dodde. |
Fa il pancotto con la dote |
Capracotta |
|
I'me ne
vaglie e nen me cure, ma la pizza t'ha cuotte ru cure. |
Io me ne vado e non mi
preoccupo, ma la pizza ti ha bruciato il sedere. |
San Pietro Avellana |
|
Je so' Marze
che la mia zappetta, che pane e vine facce le dijune. Nun farte 'mpressiunà
da ri fumette, je cagne cume fa la luna. |
Io sono Marzo con la mia
Zappetta, con pane e vino faccio il digiuno. Non farti impressionare dai miei
fumi, perchè cambio come la luna. |
Almanacco |
|
La Pigna
che 'nfi a Pasqua, nen a fi cchiù. |
La Pigna che non fai a
Pasqua, non la fai più. |
Cerro al Volturno |
|
La moglie è
mieze pane. |
La moglie è mezzo pane. |
Capracotta |
|
Le pane
n'arvè senza lievite. |
Il pane non cresce senza
lievito. |
Capracotta |
|
Maje
assutte, pane pe tutte. |
Maggio asciutto, pane per
tutti. |
Bojano |
|
Mazze e
panelle fanne ri figlie belle, panelle senza mazze fanne ri figlie pazze. |
Bastone e pane fanno i figli educati,
pane senza bastone fanno i figli pazzi. |
Bojano |
|
Ndorza
pizze e caccia pagnotte. |
Mette dentro pizze e tira
fuori pagnotte. |
Venafro |
|
Pane
assutte, lèna tonna e vine acìte fieànne la casa. |
Pane asciutto, legna tonda e
vino aceto fanno la casa. |
Capracotta |
|
Pane che
l'uòcchie, casce senz'uòcchie e vine che te caccia l'uòcchie |
Pane con gli occhi, formaggio
senz'occhi e vino che ti fa uscire gli occhi. |
Frosolone |
|
Pane e
casce, nen ze rìcene i fatte de la casa. |
Pane e formaggio non si
dicono i fatti della casa. |
Isernia |
|
Pane e
cepolla a la casa teja. |
Pane e cipolla a casa tua |
Bojano |
|
Pane e vine
tenghe, a ste munne Ddi me mantenga. |
Pane e vino ho, a questo
mondo Dio mi mantiene. |
Venafro |
|
Pane tutta
trèsca e vine tutta vellègna. |
Pane - durante - tutta la
trebbiatura e vino - durante - tutta la vendemmia. |
Pietrabbondante |
|
Pane
tutt'Aùste e vine tutte vellegna. |
Pane tutto Agosto e vino
tutto vendemmia. |
Bojano |
|
Pane unte e
véveta de vine. |
Pane unto e bevuta di vino. |
Capracotta |
|
Pan'assutte,
vita longa. |
Pane secco, vita lunga. |
Molise |
|
Pìgliete
chi cunusce e màgnete pene rusce. |
Sosati con chi conosci e
mangia pizza di granturco. |
Pozzilli |
|
Quando chiove
Sanda Croce, Pane e noce. |
Quando piove il giorno della
Santa Croce - 3 Maggio - pane e noci. |
Agnone |
|
Quanne
'ntrona de jennare, s'arrègnene le granare. |
Quando tuona di Gennaio, si
riempiono i granai. |
Almanacco |
|
quarésema secca,
magna pane e ficura secca. |
Quaresima asciutta, mangia
pane e fichi secchi. |
Bojano |
|
Sagne e
pizze 'mbrèasci, so' la ruvine de la chèasa. |
Sagne e pizze cotte sulle
braci, sono la rovina della casa. |
Agnone |
|
Sant'Antonie
de Jennare, mìtte pane a li massari. |
Sant'Antonio di Genaio -
giorno 17 -, metti il pane ai massari. |
Almanacco |
|
Sciocca e
resciocca e Maria de la Rocca e Maria de Bujane, quanne sciocca fa lu pane. |
Fiocca e rifiocca e Maria di Roccamandolfie
Maria di Bojano, quando fiocca fanno il pane. |
Bojano |
|
Dal calendario storico termolese, curato da Carlo Cappella (storico cittadino) citazione MOLISEWEB |
·
'a pacinze e com'u pesciate..mantè mantè
e pu scappe
·
vizie de nature fine 'a morte dure
·
chi guarde 'n terre è tradetore
·
chi nasce tunne..nen po merì quadre
·
guappe e vine bbune feniscene preste
·
'u mule ' a notte ce sonne 'u padrone
·
passe 'u vove e dice cuernute a l'asene
·
'u carvone o coce o tegne
·
a case vecchie nen mancane surge
·
casa strette femmene 'ngegnose
·
'a case annasconne n'arrobbe
·
guaie a quella case andò u cappille nce
trasce
·
Criste mene c'a bacchette de vammace
·
chi lasse 'a strada vecchia p'a nove, sa
quille ca lasse e nen sa quille che trove
·
'u guappe nen more a na casa su'
·
'u sorge che nen tè' cavute more subbete
·
fa 'u passe com'è 'a cosse
·
'u munne e tunne chi va a galle chi va a
funne
·
su 'mbriste fusse bbune ce 'mbrestasse 'a
mojje
·
San Bastejane tutt'i feste arecumenzame
·
quande 'a femmene vo' 'u diavele nen cia
ppo'
·
tè' sette spirete come ' a gatte
·
femmene, privete e ciucce so' tre anemale
cucciute
·
tire cchi' nu pile de femmene e no nu
paricche de vuve
·
dajje e dajje 'a cepolle adevende ajje
·
quande 'u garzone c'è 'mbratte andò
ciappicce 'u lume, caccele
·
nu cunte è parlà de morte nu cunte è merì
·
chi assa' prumette poche mantene
·
'n te fedà dell'acqua sode ca t'affughe
·
chi ci' accuntende gode
·
n'è tutt'ore quille che luce
·
amiche che tutte fedele che nesciune
·
'a Cannelore 'a vernate e sciute fore
·
chi magne sule ce strozze
·
pe' canosce 'na perzona c'ida magnà nu
tumele de sale
·
meie a resse ricche de carne che de
rrobbe
·
'chi cagne paese cagne fertune
·
a la vecchiaie cavezette rosce
·
'u giovene more pe' desgrazie 'u vicchie
pe' forze
·
chi rengrazie aesce fore obblighe
·
fatte 'a legge trevate u'nganne
·
'a cocce du' cafone ammolle 'a carta
bullate
·
'u purche quande sta sazie arebalde 'u
trucche
·
se ti turte fa cause se ti' rraggione
accurdete
·
passate 'a festa gabbate 'u sante
·
quande ma' 'i zinghere a mete
·
'a precessione andò esce alla aretrasce
·
'u vove da defenze come fa accuscì penze
·
'a mojje 'a pijje a la cecate 'u cetrone
c'a prove
·
'u prime anne spesate o'n galere o
mmalate
·
u l'uteme a saperle è u cuernute
·
mastre d'ucchie mastre de fenucchie
·
'mpare l'arte e mittele da parte
·
vinne care e iusta mesure e a quill'ate
munne n'avè paure
·
i penzire fanne i capille ghianche
·
'u pane dell'ate tè' sette crosche
·
'u purche sicche ce sonne 'a iannele
·
l'acque e'a morte stanne arrete 'a prote
·
te migne 'ssa menèstre o te jitte pe'
'ssa fenèstre
·
I parinte so' com''i scarpe cchiù sonne
strette e cchiù fanne male
·
chi conge e sconge nen perde ma' timpe
·
chiacchiere vo' 'a zite e pu' ci'addorme
·
cocce che nen parle ce chiame checocce
·
'a lenghe nen tè' osse ma rompe l'osse
·
Criste a chi tante a chi ninde
·
'i parole so' com'i cerasce
·
quand'u parente l'ha sapute 'u vecine e
già currute
·
seminte e fà sule
·
prime i dinte e pu' i parinte
·
mitt'acque e mitte farine ca recresce u
sante martine
·
a lu chiane a lu chiane u rutte porte 'u
sane
·
all'urte di parinde ce cojjene i meiune
·
nen vo' nè gara nè trsca'
·
genta triste nemenate e viste
·
cinte a perta' e une a careià' vence chi
careie
·
chi nen fabbreche e nen marite nen sa che
è 'a vite
·
e' meie 'na brutta matine, e no nu brutte
vecine
·
andò stà l'acqua va l'at'acqua
·
curte e malecavate
·
'a rrobbe du carrecchione ci'a freche 'u
sciampagnone
·
jè manchene diciannove solde pe' fa 'na
lire
·
'a cecale canta cante e pu' schatte
·
ogne fati' spette premie
·
chi tè' a facce ce marite chi no arreste
zite
·
Pasqua marzole o fame o mertoie
·
chi tè' i solde sempe conte chi tè' a
mojje bella sempe cante
·
alecre Geséppe prime lavame se' mo sime
sette
·
'u giudizie campe 'a case
·
'a vocche è strette ce magne a case che
tutt'u titte
·
chi spute 'n cile jareva' 'n bacce
·
aprile fa 'u fiore e magge tè' l'unore
·
'nda famijje ce sta u povere u ricche e u
sbreguegnate
·
acque scorre e sanghe stregne
·
viste ceppone ca pare barone
·
i solde fann'arrapì l'uocchie ai cecate
·
acqua passata nen macene cchiu' muline
·
l'ove che nen ce da a Pasque nen ce da
cchiu'
·
a rellava' 'a cocce au ciucce spriche
acque e sapone
·
chi nasce tunne nen po merì quadre
·
andò zompe 'a crape zompe 'a crapette
·
acque ai mure e vine ai murature
·
addemmanne au cantenire su vine ebbune
·
'a galline fa l'ove e au galle je dole
·
quand'a zite c'è spusate allore aescene i
'nnamurate'
·
è meje a gocce a cunta' no acque a para'
·
chi pisce chiare nen va da u mideche
·
'a morte vo' a caggione
·
''u mideche pietuse fa a chiaca vermenose
·
'a frefe de cuntinue accide l'ome
·
quand'u mmalate pizzeche nen more
·
sgrigne come 'a gatte de ze' Bellonie
·
va' cache a mare ca te sgrizza l'acque
'ncule
·
'a fertune du'mbrellare e quande chiove
fine fine
·
quande ti' i capille te ne friche du
cappille
·
Criste fa i meracuele 'n cile u femire i
fa 'n terre
·
'a fafe è a spije dell'annate
·
marze asciutte, aprile temprate, veiate
l'ome c'a semenate
·
chiande 'a vigne andò ce madette 'a votte
·
terra ghianche ce pisce 'u cane, terra
nere v'è bbune 'u grane
·
quando chiove c'u sole qualche vecchie va
'nnammore
·
ucchie vede e core sente
·
setacce nuve ci' appenne au chiuve
·
s'i corne fussere frasche ' u munne sarrì
nu bosche
·
sparte palazze ch'arreste cantone
·
pe' caccia 'u murte ce vonne quatte..pu'
vive vintiquatte
·
pure l'ucchie vo' 'a parte
·
l'acque da Scenze ogne morre ne fa cente
·
ogni principie e dure
·
nce ne va 'a pelle da gatte se nce ne va
quelle du' cane
·
munne è state munne è
·
'na vota pe' d'une nen fa male a nesciune
·
l'acqua fa fescha', 'u vine fa canta'
·
mane de vervire, calecagne de munece, musse de cane e
cule de femmene so' sempe fridde
·
mitte 'a lanterne mmane ai cecate
·
'u suvirchie rompe 'u cupirchie
·
meje vine truvede che acqua chiare
·
'u cchiù canosce 'u mene
·
'u pesce puzze da cocce
·
chi de speranze campe desperate more
·
chi agale poche avale
·
quand'u tavernare sta annande 'a porte, è
segne ca nce sta nesciune
·
chi tè' a na casa 'u vine è fesse se va a
na cantine
·
andò ce sta guste nen ce sta perdenze
·
acque e fuche nen trove luche
·
carna vaccine sbregognea cucine
·
nen te mette che 'ssa razze, lascia corre
che bescazze
·
va pescia na pajjie ca nen fi remore
·
vizie de nature fine 'a morte dure
·
scherze de mane scherze de vellane
·
ome de vine n'avale nu carrine
·
fijje de gatte surge acchiappe
·
l'acque de giugne azzeffonne 'u munne
·
'u lupe cagne 'u pile e no 'u vizie
·
'a merde cchiù a maine cchiù puzze
·
quande ti' 'u male vecine agavezete
preste 'a matine
·
chi vo' retreva' 'a galline addemannasse
au vecine
·
'u besciarde ada tenè 'bbona memorie
·
che dice 'a veretà merete da resse accise
·
che parle annande nen'è tradetore
·
'na lena sole nen fa fuche
·
che tè' na pecuera sole cia magne 'u lupe
·
pe' fa 'a guerre ce vonne i suldate
·
sale e ojje accongene ogne tipe de fojje
·
pane e cuertille nen sazie 'u vedille
·
'u petresille nen gueste menestre
·
'u sacche vacande nen ce mandette
alimpide
·
carna crude e pesce cutte
·
quand'è scarse 'a cene 'u caccaville
paghe 'a pene
·
chi fatì veve l'acque, chi file veve 'u
vine
·
vrucchele e predecature dope Pasque nen
servene cchiù
·
appene arrevate coppela rosce
·
rengrazie Ddì ca ce macine vi trevanne
pure 'a farina fine
·
scarte frusce e pijje premère
·
chi vo' fela' file cu cippe
·
au fesare nen je mancane fuse 'a puttane
nen je mancane scuse
·
puzza merì de sabbete ca te fanne 'a
feste deméneche
·
tu pe' mè si' 'jute
·
magne grazie de Ddì e cache sajjette
·
all'uteme abballane i fesse
·
tusce a mamme ca nen fi' 'u suldate
·
chi té' a vigne té' a tigne
·
all'uteme ce contene 'i pecuere
·
chi cente ne fa une j'aspette
·
che sa dice campe felice
·
me trove de passagge com'è Felice André'
·
a la lambe a la lambe nen ce more e nen
ce campe
·
meje delore de vorze e no delore de core
·
coccia rotte e pena pagate
·
quille che piace 'a vocche despiace 'a
sacchette
·
tra larde e presutte 'povere paghe tutte
·
vejate e chi po' dice nen ce n'entre
·
spo'u murte ce cante 'a libbere
·
au cavalle jastemate je luce 'u pile
·
canta canta ch'annammurate è sorde
·
Peppe pe' Peppe e meje Peppe mì'
·
albere 'n terre ccetta ccette
·
'u pendemende de Petrucce Cannarsa
·
è timpe da caca' dinde e jetta fore ca
pale
·
trente e ddù vintotte
·
'u pulepe ce coce che l'acqua su stesse
·
ogne case tè' nu pince rutte
·
mo cchiù l'acque da murgette
·
fuche de pajje nen fa carvone
·
marze se 'ngrogne te fa zempa l'ogne
·
Natale cu sole e Pasque cu ceppone
·
vocca gonde n'arecconde
·
magge urtulane assa' pajje e poca grane
·
timpe de guerre pane de vecce
·
'u male guvernate 'u guverna Criste
·
chi è puttane Tonne
·
che sfasce e cconge nene perde ma timpe
·
aguste i femmene senza buste
·
sciacqua Rose e vive Agnese
·
è murte Chicche Pecozze nene ce fanne
cchiù tavute
·
i tre da chiazze Sacche, Saccune e
Materazze
·
'na mojja bbone fa nu bbune marite
·
che nen segue 'a mode è n'asene c'a code
·
da lundane fa 'na bella vecenanze
·
coccia rotte e pena pagate
·
nettata perze e citela femmene
·
sparagne 'a mojje e nu litte e l'ata cia
magnene p'a fratte
·
puzza fa a fine du' callare,cu gance 'n
ganne e 'a fiamme 'n cule
·
'i nuvele i ccoccjie 'u vinte i fesse
ci'accocchiene da sule
·
fa bene e scurdete fa male e pinzece
·
so' salve hi' e viva San Bassele
·
puzze avè' nu pujje e pozza resse de
pajje
·
povere a chi more chi arreste ce cuenzole
·
mo vè 'u belle à ditte Verzelle
·
e vu' fa d'ove
·
ava cotte
·
garbine pesce a marine
·
scerocche acqua scrocche
·
garbene ceccenate chijne
·
'u campa' e merì' stanne 'n bracce a Ddì
·
pure 'a reggine tè' besugne du' vecine
·
'u galle che nen cante a gia cantate
·
che magne sule ce strozze
·
meje 'n'ore a dinte a dinte che 'na
jernate a linte a linte
·
l'acqua fracete i basteminte
·
nene po vatte sacche vatte sacchette
·
da quande è morte 'a creiature nen sime
cchiù cumpare
·
mitte 'u
campanille 'n ganne 'a gatte
A la casa de ri pile rusce, nen
ce magnà e nen ce vève si ni cunusce
da MoliseWeb
Pane che l'uòcchie, casce senz'uòcchie e vine che te caccia l'uòcchie.
(Trad.) Pane con gli occhi, formaggio senz'occhi e vino che ti fa uscire gli occhi.
da Autore
Io me ne vado e non mi preoccupo,
ma la pizza ti ha bruciato il sedere.
da Autore
Chi spera nel lotto, resta
sempre con il pane cotto.
da Autore
Chi ha pane non ha denti,
chi ha denti non ha pane.
da Autore
Questa raccolta è stata realizzata
con testi e da siti dedicati a tale argomento. Qualora abbiate da segnalare
qualsiasi proverbio, prego d'inoltrarlo a mezzo E-Mail all'indirizzo qui sotto,
specificando, possibilmente, la regione d'appartenenza o lo stato straniero.
Segnala qui feag2k@tin.it per tornare alla pagina iniziale HOME
Webmaster Fernando Gianfrancesco - Roma 1999/2012