Raccolta Proverbi Italiani - Pagina Molise

Aggiornamento del 01/10/2004


In questa pagina, tra l'altro, ci sono proverbi, segnalati da MOLISEWEB.

Grazie per la segnalazione del sig. Massimiliano Orlando, presidente della Publisystem, curatrice del sito citato.

 

dal libro "Pane proverbiale - Proverbi molisani sul pane" di Enzo Nocera

PROVERBIO

TRADUZIONE

PROVENIENZA

A la casa de ri pile rusce, nen ce magnà e nun ce vève si ni cunusce.

Alla casa di chi ha i capelli rossi, non mangiare e non bere se non li conosci.

Venafro

A San Geséppe la merènda ze remètte, a san Dunate la merènda se retoglie.

A San Giuseppe la merenda si rimette, si ridà ai lavoratori, a San Donato si ritoglie.

Almanacco

Carajèsama secca secca, magna pane e ficura secche.

Quaresima secca secca, mangia pane e fichi secchi.

Venafro

Chi la sera z'arreponne la crosta, la matina ze la rosceca.

Chi la sera conserva la crosta, la mattina se la rosicchia.

San Pietro Avellana

Chi spèra a re Luòtte, sta sembe a pancuotte.

Chi spera nel lotto, sta sempre a panecotto.

San Pietro Avellana

Chi tenètte cuoche compatte, chi tenètte pane murètte.

Chi ebbe fuoco visse, chi ebbe pane morì.

Frosolone

Chi te' pane nen te' diente, chi te' diente nen te' pane.

Chi ha pane non ha denti, chi ha denti non ha pane.

Pietrabbondante

Chi te' le viscuotte nin te' gli diénte, chi t' gli dienténte nun te' glie viscuotte.

Chi ha i biscotti non ha i denti - per mangiarli - chi ha i denti non ha i biscotti.

Scapoli

Chi ze vo' magnà le pane de marze, ha da ten' gli stommeche de cane

Chi vuol mangiare il pane di marzo deve avere lo stomaco di cane

Pozzilli

Cumme facevane l'antiche, ze magnevene prima la crosta e po' a mellica.

Come facevano gli avi, mangiavano prima la crosta e poi la mollica.

Almanacco

Ddije manna ri mescuotte a chi nen te' diente.

Dio manda i biscotti a chi non ha i denti.

Molise

Dent'a la maarca ce mitte lu pane se a Uttobre semiénte lu rane.

Dentro alla madia ci metti il pane se a Ottobre semini il grano.

Molise

Fa' le panecuotte che la dodde.

Fa il pancotto con la dote

Capracotta

I'me ne vaglie e nen me cure, ma la pizza t'ha cuotte ru cure.

Io me ne vado e non mi preoccupo, ma la pizza ti ha bruciato il sedere.

San Pietro Avellana

Je so' Marze che la mia zappetta, che pane e vine facce le dijune. Nun farte 'mpressiunà da ri fumette, je cagne cume fa la luna.

Io sono Marzo con la mia Zappetta, con pane e vino faccio il digiuno. Non farti impressionare dai miei fumi, perchè cambio come la luna.

Almanacco

La Pigna che 'nfi a Pasqua, nen a fi cchiù.

La Pigna che non fai a Pasqua, non la fai più.

Cerro al Volturno

La moglie è mieze pane.

La moglie è mezzo pane.

Capracotta

Le pane n'arvè senza lievite.

Il pane non cresce senza lievito.

Capracotta

Maje assutte, pane pe tutte.

Maggio asciutto, pane per tutti.

Bojano

Mazze e panelle fanne ri figlie belle, panelle senza mazze fanne ri figlie pazze.

Bastone e pane fanno i figli educati, pane senza bastone fanno i figli pazzi.

Bojano

Ndorza pizze e caccia pagnotte.

Mette dentro pizze e tira fuori pagnotte.

Venafro

Pane assutte, lèna tonna e vine acìte fieànne la casa.

Pane asciutto, legna tonda e vino aceto fanno la casa.

Capracotta

Pane che l'uòcchie, casce senz'uòcchie e vine che te caccia l'uòcchie

Pane con gli occhi, formaggio senz'occhi e vino che ti fa uscire gli occhi.

Frosolone

Pane e casce, nen ze rìcene i fatte de la casa.

Pane e formaggio non si dicono i fatti della casa.

Isernia

Pane e cepolla a la casa teja.

Pane e cipolla a casa tua

Bojano

Pane e vine tenghe, a ste munne Ddi me mantenga.

Pane e vino ho, a questo mondo Dio mi mantiene.

Venafro

Pane tutta trèsca e vine tutta vellègna.

Pane - durante - tutta la trebbiatura e vino - durante - tutta la vendemmia.

Pietrabbondante

Pane tutt'Aùste e vine tutte vellegna.

Pane tutto Agosto e vino tutto vendemmia.

Bojano

Pane unte e véveta de vine.

Pane unto e bevuta di vino.

Capracotta

Pan'assutte, vita longa.

Pane secco, vita lunga.

Molise

Pìgliete chi cunusce e màgnete pene rusce.

Sosati con chi conosci e mangia pizza di granturco.

Pozzilli

Quando chiove Sanda Croce, Pane e noce.

Quando piove il giorno della Santa Croce - 3 Maggio - pane e noci.

Agnone

Quanne 'ntrona de jennare, s'arrègnene le granare.

Quando tuona di Gennaio, si riempiono i granai.

Almanacco

quarésema secca, magna pane e ficura secca.

Quaresima asciutta, mangia pane e fichi secchi.

Bojano

Sagne e pizze 'mbrèasci, so' la ruvine de la chèasa.

Sagne e pizze cotte sulle braci, sono la rovina della casa.

Agnone

Sant'Antonie de Jennare, mìtte pane a li massari.

Sant'Antonio di Genaio - giorno 17 -, metti il pane ai massari.

Almanacco

Sciocca e resciocca e Maria de la Rocca e Maria de Bujane, quanne sciocca fa lu pane.

Fiocca e rifiocca e Maria di Roccamandolfie Maria di Bojano, quando fiocca fanno il pane.

Bojano

 

Dal calendario storico termolese, curato da Carlo Cappella (storico cittadino) citazione MOLISEWEB

·       'a pacinze e com'u pesciate..mantè mantè e pu scappe

·       vizie de nature fine 'a morte dure

·       chi guarde 'n terre è tradetore

·       chi nasce tunne..nen po merì quadre

·       guappe e vine bbune feniscene preste

·       'u mule ' a notte ce sonne 'u padrone

·       passe 'u vove e dice cuernute a l'asene

·       'u carvone o coce o tegne

·       a case vecchie nen mancane surge

·       casa strette femmene 'ngegnose

·       'a case annasconne n'arrobbe

·       guaie a quella case andò u cappille nce trasce

·       Criste mene c'a bacchette de vammace

·       chi lasse 'a strada vecchia p'a nove, sa quille ca lasse e nen sa quille che trove

·       'u guappe nen more a na casa su'

·       'u sorge che nen tè' cavute more subbete

·       fa 'u passe com'è 'a cosse

·       'u munne e tunne chi va a galle chi va a funne

·       su 'mbriste fusse bbune ce 'mbrestasse 'a mojje

·       San Bastejane tutt'i feste arecumenzame

·       quande 'a femmene vo' 'u diavele nen cia ppo'

·       tè' sette spirete come ' a gatte

·       femmene, privete e ciucce so' tre anemale cucciute

·       tire cchi' nu pile de femmene e no nu paricche de vuve

·       dajje e dajje 'a cepolle adevende ajje

·       quande 'u garzone c'è 'mbratte andò ciappicce 'u lume, caccele

·       nu cunte è parlà de morte nu cunte è merì

·       chi assa' prumette poche mantene

·       'n te fedà dell'acqua sode ca t'affughe

·       chi ci' accuntende gode

·       n'è tutt'ore quille che luce

·       amiche che tutte fedele che nesciune

·       'a Cannelore 'a vernate e sciute fore

·       chi magne sule ce strozze

·       pe' canosce 'na perzona c'ida magnà nu tumele de sale

·       meie a resse ricche de carne che de rrobbe

·       'chi cagne paese cagne fertune

·       a la vecchiaie cavezette rosce

·       'u giovene more pe' desgrazie 'u vicchie pe' forze

·       chi rengrazie aesce fore obblighe

·       fatte 'a legge trevate u'nganne

·       'a cocce du' cafone ammolle 'a carta bullate

·       'u purche quande sta sazie arebalde 'u trucche

·       se ti turte fa cause se ti' rraggione accurdete

·       passate 'a festa gabbate 'u sante

·       quande ma' 'i zinghere a mete

·       'a precessione andò esce alla aretrasce

·       'u vove da defenze come fa accuscì penze

·       'a mojje 'a pijje a la cecate 'u cetrone c'a prove

·       'u prime anne spesate o'n galere o mmalate

·       u l'uteme a saperle è u cuernute

·       mastre d'ucchie mastre de fenucchie

·       'mpare l'arte e mittele da parte

·       vinne care e iusta mesure e a quill'ate munne n'avè paure

·       i penzire fanne i capille ghianche

·       'u pane dell'ate tè' sette crosche

·       'u purche sicche ce sonne 'a iannele

·       l'acque e'a morte stanne arrete 'a prote

·       te migne 'ssa menèstre o te jitte pe' 'ssa fenèstre

·       I parinte so' com''i scarpe cchiù sonne strette e cchiù fanne male

·       chi conge e sconge nen perde ma' timpe

·       chiacchiere vo' 'a zite e pu' ci'addorme

·       cocce che nen parle ce chiame checocce

·       'a lenghe nen tè' osse ma rompe l'osse

·       Criste a chi tante a chi ninde

·       'i parole so' com'i cerasce

·       quand'u parente l'ha sapute 'u vecine e già currute

·       seminte e fà sule

·       prime i dinte e pu' i parinte

·       mitt'acque e mitte farine ca recresce u sante martine

·       a lu chiane a lu chiane u rutte porte 'u sane

·       all'urte di parinde ce cojjene i meiune

·       nen vo' nè gara nè trsca'

·       genta triste nemenate e viste

·       cinte a perta' e une a careià' vence chi careie

·       chi nen fabbreche e nen marite nen sa che è 'a vite

·       e' meie 'na brutta matine, e no nu brutte vecine

·       andò stà l'acqua va l'at'acqua

·       curte e malecavate

·       'a rrobbe du carrecchione ci'a freche 'u sciampagnone

·       jè manchene diciannove solde pe' fa 'na lire

·       'a cecale canta cante e pu' schatte

·       ogne fati' spette premie

·       chi tè' a facce ce marite chi no arreste zite

·       Pasqua marzole o fame o mertoie

·       chi tè' i solde sempe conte chi tè' a mojje bella sempe cante

·       alecre Geséppe prime lavame se' mo sime sette

·       'u giudizie campe 'a case

·       'a vocche è strette ce magne a case che tutt'u titte

·       chi spute 'n cile jareva' 'n bacce

·       aprile fa 'u fiore e magge tè' l'unore

·       'nda famijje ce sta u povere u ricche e u sbreguegnate

·       acque scorre e sanghe stregne

·       viste ceppone ca pare barone

·       i solde fann'arrapì l'uocchie ai cecate

·       acqua passata nen macene cchiu' muline

·       l'ove che nen ce da a Pasque nen ce da cchiu'

·       a rellava' 'a cocce au ciucce spriche acque e sapone

·       chi nasce tunne nen po merì quadre

·       andò zompe 'a crape zompe 'a crapette

·       acque ai mure e vine ai murature

·       addemmanne au cantenire su vine ebbune

·       'a galline fa l'ove e au galle je dole

·       quand'a zite c'è spusate allore aescene i 'nnamurate'

·       è meje a gocce a cunta' no acque a para'

·       chi pisce chiare nen va da u mideche

·       'a morte vo' a caggione

·       ''u mideche pietuse fa a chiaca vermenose

·       'a frefe de cuntinue accide l'ome

·       quand'u mmalate pizzeche nen more

·       sgrigne come 'a gatte de ze' Bellonie

·       va' cache a mare ca te sgrizza l'acque 'ncule

·       'a fertune du'mbrellare e quande chiove fine fine

·       quande ti' i capille te ne friche du cappille

·       Criste fa i meracuele 'n cile u femire i fa 'n terre

·       'a fafe è a spije dell'annate

·       marze asciutte, aprile temprate, veiate l'ome c'a semenate

·       chiande 'a vigne andò ce madette 'a votte

·       terra ghianche ce pisce 'u cane, terra nere v'è bbune 'u grane

·       quando chiove c'u sole qualche vecchie va 'nnammore

·       ucchie vede e core sente

·       setacce nuve ci' appenne au chiuve

·       s'i corne fussere frasche ' u munne sarrì nu bosche

·       sparte palazze ch'arreste cantone

·       pe' caccia 'u murte ce vonne quatte..pu' vive vintiquatte

·       pure l'ucchie vo' 'a parte

·       l'acque da Scenze ogne morre ne fa cente

·       ogni principie e dure

·       nce ne va 'a pelle da gatte se nce ne va quelle du' cane

·       munne è state munne è

·       'na vota pe' d'une nen fa male a nesciune

·       l'acqua fa fescha', 'u vine fa canta'

·       mane de vervire, calecagne de munece, musse de cane e cule de femmene so' sempe fridde

·       mitte 'a lanterne mmane ai cecate

·       'u suvirchie rompe 'u cupirchie

·       meje vine truvede che acqua chiare

·       'u cchiù canosce 'u mene

·       'u pesce puzze da cocce

·       chi de speranze campe desperate more

·       chi agale poche avale

·       quand'u tavernare sta annande 'a porte, è segne ca nce sta nesciune

·       chi tè' a na casa 'u vine è fesse se va a na cantine

·       andò ce sta guste nen ce sta perdenze

·       acque e fuche nen trove luche

·       carna vaccine sbregognea cucine

·       nen te mette che 'ssa razze, lascia corre che bescazze

·       va pescia na pajjie ca nen fi remore

·       vizie de nature fine 'a morte dure

·       scherze de mane scherze de vellane

·       ome de vine n'avale nu carrine

·       fijje de gatte surge acchiappe

·       l'acque de giugne azzeffonne 'u munne

·       'u lupe cagne 'u pile e no 'u vizie

·       'a merde cchiù a maine cchiù puzze

·       quande ti' 'u male vecine agavezete preste 'a matine

·       chi vo' retreva' 'a galline addemannasse au vecine

·       'u besciarde ada tenè 'bbona memorie

·       che dice 'a veretà merete da resse accise

·       che parle annande nen'è tradetore

·       'na lena sole nen fa fuche

·       che tè' na pecuera sole cia magne 'u lupe

·       pe' fa 'a guerre ce vonne i suldate

·       sale e ojje accongene ogne tipe de fojje

·       pane e cuertille nen sazie 'u vedille

·       'u petresille nen gueste menestre

·       'u sacche vacande nen ce mandette alimpide

·       carna crude e pesce cutte

·       quand'è scarse 'a cene 'u caccaville paghe 'a pene

·       chi fatì veve l'acque, chi file veve 'u vine

·       vrucchele e predecature dope Pasque nen servene cchiù

·       appene arrevate coppela rosce

·       rengrazie Ddì ca ce macine vi trevanne pure 'a farina fine

·       scarte frusce e pijje premère

·       chi vo' fela' file cu cippe

·       au fesare nen je mancane fuse 'a puttane nen je mancane scuse

·       puzza merì de sabbete ca te fanne 'a feste deméneche

·       tu pe' mè si' 'jute

·       magne grazie de Ddì e cache sajjette

·       all'uteme abballane i fesse

·       tusce a mamme ca nen fi' 'u suldate

·       chi té' a vigne té' a tigne

·       all'uteme ce contene 'i pecuere

·       chi cente ne fa une j'aspette

·       che sa dice campe felice

·       me trove de passagge com'è Felice André'

·       a la lambe a la lambe nen ce more e nen ce campe

·       meje delore de vorze e no delore de core

·       coccia rotte e pena pagate

·       quille che piace 'a vocche despiace 'a sacchette

·       tra larde e presutte 'povere paghe tutte

·       vejate e chi po' dice nen ce n'entre

·       spo'u murte ce cante 'a libbere

·       au cavalle jastemate je luce 'u pile

·       canta canta ch'annammurate è sorde

·       Peppe pe' Peppe e meje Peppe mì'

·       albere 'n terre ccetta ccette

·       'u pendemende de Petrucce Cannarsa

·       è timpe da caca' dinde e jetta fore ca pale

·       trente e ddù vintotte

·       'u pulepe ce coce che l'acqua su stesse

·       ogne case tè' nu pince rutte

·       mo cchiù l'acque da murgette

·       fuche de pajje nen fa carvone

·       marze se 'ngrogne te fa zempa l'ogne

·       Natale cu sole e Pasque cu ceppone

·       vocca gonde n'arecconde

·       magge urtulane assa' pajje e poca grane

·       timpe de guerre pane de vecce

·       'u male guvernate 'u guverna Criste

·       chi è puttane Tonne

·       che sfasce e cconge nene perde ma timpe

·       aguste i femmene senza buste

·       sciacqua Rose e vive Agnese

·       è murte Chicche Pecozze nene ce fanne cchiù tavute

·       i tre da chiazze Sacche, Saccune e Materazze

·       'na mojja bbone fa nu bbune marite

·       che nen segue 'a mode è n'asene c'a code

·       da lundane fa 'na bella vecenanze

·       coccia rotte e pena pagate

·       nettata perze e citela femmene

·       sparagne 'a mojje e nu litte e l'ata cia magnene p'a fratte

·       puzza fa a fine du' callare,cu gance 'n ganne e 'a fiamme 'n cule

·       'i nuvele i ccoccjie 'u vinte i fesse ci'accocchiene da sule

·       fa bene e scurdete fa male e pinzece

·       so' salve hi' e viva San Bassele

·       puzze avè' nu pujje e pozza resse de pajje

·       povere a chi more chi arreste ce cuenzole

·       mo vè 'u belle à ditte Verzelle

·       e vu' fa d'ove

·       ava cotte

·       garbine pesce a marine

·       scerocche acqua scrocche

·       garbene ceccenate chijne

·       'u campa' e merì' stanne 'n bracce a Ddì

·       pure 'a reggine tè' besugne du' vecine

·       'u galle che nen cante a gia cantate

·       che magne sule ce strozze

·       meje 'n'ore a dinte a dinte che 'na jernate a linte a linte

·       l'acqua fracete i basteminte

·       nene po vatte sacche vatte sacchette

·       da quande è morte 'a creiature nen sime cchiù cumpare

·       mitte 'u campanille 'n ganne 'a gatte

da MoliseWeb

(Trad.) Pane con gli occhi, formaggio senz'occhi e vino che ti fa uscire gli occhi.

da Autore

da Autore

da Autore

da Autore


Questa raccolta è stata realizzata con testi e da siti dedicati a tale argomento. Qualora abbiate da segnalare qualsiasi proverbio, prego d'inoltrarlo a mezzo E-Mail all'indirizzo qui sotto, specificando, possibilmente, la regione d'appartenenza o lo stato straniero.

Segnala qui feag2k@tin.it per tornare alla pagina iniziale HOME

Webmaster Fernando Gianfrancesco - Roma 1999/2012